CEERNO JALAALUDDIINE BAH : HOLI NGAL JAALAL ƁAMTAARE(KUƊOL ƊAAHAA MUUSAA BAH)Ina woodi ɓe jeyɗo tagri ngam wonana ɓural Tagoore nde, koy ɗeen pooye Ƴellitaare jeyaa oo mbo joomiraaɗo yeɗi wiyooɓe mbiimi,hono Ceerno Jalaaluddiine Bah,golliiɗo golle ceeɗtinɗe sanne, mbo darnde e golle mum tacci keeri, naftoraa to ɓuri woɗɗude e nder winndere nde, mbo golliraani njiyee kam waɗiraani tinee kam, Aduna e juutde koyngal waawa, majjinɗe ɗee golle keleele, gooliraaɗe ganndal.Ceerno Jalaaluddiine Bah ko ɓiɗɗo e Ceerno Alh Aamadu Tijjaani Bah Khaliifa tedduɗo mbo Madiina Gunaas, kam e Sokna Mariyam Yaaya Ac, Ceerno Jalaalu feeňi e aduna ko hitaande 1964 e Madiina Gunaas, duuɓi 28 ɓaawo siňceede ndeen Sahre sunna, kono ko duuɓi 4 ɓaawo jeytaare Senegaal. No kala ɓiɗɗo juulɗo e hitaande 1969 tawi omo yaara e duuɓi 5, o nawaa Abii samaguuna, to Ceerno Aadama Ňaŋ, ko gila ɗoo feeňi wonde maw waɗoy ko tiiɗi, e joofannde taaniiko Ceerno Alh Muhammadu Saydu Bah(Rta) Wonde koy seeremɓe jamaanu garoowo o jeyaa, ɗuum wii ko cer hannde oo, ko duuɓi 6 o waɗi ɗoon o reeni e 1975 o reniri ko Alluwal gooal, ɓaawo ɗum o wontiɗoon duuɓi, haa e kitaale 1977-78, ndew yaaɓani Faas Gunaas ngam jokkoyde jaŋde to ndeen oogirde ganndal, ngoon ko siňcaan Ceeno Mawɗo taweteengo e falnde Kupantum diiwaan Tammbaa Kunndaa, tawi o waɗnoo toon ko Ceerno Ahmadu Tijjaani Faas(Rta), tawi oon nokku, waɗiraa tan ko ngam wallude ɓesnguuji juulɓe e heɓde ganndal, ngal laatii ko jaaɓii haaɗtirde wonande Dental Daakaa, Ceernaajo oo ina horsinnoo no feewi Ceerno Jalaaluddiine Bah.O waɗii e ngaal duɗal duuɓi jonɗi haa hitaande 1992, ɗuum ko ɓaawo saŋkaare Ceerno makko Ceerno faas ňande 4 lewru 07 hitaande 1991, tawi ko gila nguurndam Ceernaajo oo, oon hollitiino ina waɗanamo hono ko waɗanno mawniiko Ceerno Basiiru Ceerno koo, ɗuum ko yettoyaade nukkuuji tedduɗi kam juuraade ɓeen jiyaaɓe Allah golliiɓe ko mawni, Ceerno Basiiru lappidnoo ngool lappol ko Ceerno Habiibu Mbo Ceerno Faas, kanko Ceerno Jalaaluddiine Bah o lappidi e ngool lappol ko Ceerno Haadi Mbo Ceerno Faas, jiinnaaɗo C Ahmadu Tijjaani Bah Joom hadisaaji e Jam waali.Ceeeno Jalaauddiine Bah waynii toon hooti Madiina Gunaas koy ndeen hitaande 1992, sabu doldemo laabi jannginirɗi o jannginii ɗo jumaa mawka ɗoo hayso juutaani.Jaŋde Makko woɗnde ko wonaa Al Quraana teɗɗuɗo oo.Nde o jooɗtii Madiina Gunaas o soccondirii e ɓesngu wuro ngo tigi rigi ngam Ƴellitaare, ɓaawo Janŋde Al Quraana, omo yuurnii yoga e ɗemɗe omo heɓindii Arab, ko noonne farayse omo huutoro Aŋngalee, jaŋnde Binndol Pulaar o naatii heen gila e kitaale 1978-79 tawi duňiɓe heen ko darnde ɗiin sanɗaaji to keer laamorgo Misira, o ňiiɓi heen tigi haa nde goomu Caafal darii e 1988 tawi jaŋde Pulaar fuɗɗiima saaktaade e Madiina Gunaas, Kono ko jaŋde leslesre tan; ɓe miijii e nder fedde Yumma Gooto, darnude goomu ngu ina wallita e jaŋnde, pinal e kumpital Ngam toŋtude jaŋnde ndee gila e nder wuro hee haa boowal mum; Ƴeewde laabi no jaŋde ndee waawirta safrude caɗeele yimɓe ɓee.Ɓaawo jaaynde nde ɓe mbiindii defte keewɗe ngam falaade ɓeen yiɗooɓe telɓinde ɓeen faaɓe e Allah. Ina e ɗeen defte Laxdary; 40 hadiis, Anndu Diine maa, batuuji sunna yamare 1 e yamre 2, Risaala Firo Al quraana… ɗee golle mballitii no feewi, ɗee pelle dariiɗe ngam haɓaade majjere, Goomu Jaŋde Madiina Gunaas e Garadagol Ahmadu Tijjaani Kase, Fedde Anndu Diine Maa e Gardagol Saada Baylo Sih, gonɗe e gollaade joɗɗe sanne. Jaaynde Caafal nde tuggude ko nde fuɗɗii e 1988 faade 2017 nde nde wayri yaltude ɓe njaltinii hakke tonngooɗe 21, ňamri paayodinndi ina soomi e binndanɗe mayre, Kumpital Luggal kam e geɗe ɓeydooje yimɓe, ko tiitooɗe jooɗɗo pooɗooje neɗɗo e tarde ko winndaa koo, yeru e lewru Suyen 1999, e tonngoode maɓɓe 9ɓere ɓe mɓaɗii heen tiitoonde « Mbele annabi Iisaa feeňat e Hitaande 2000 » ndeen winndannde winndunoo ɗum ko Ceerno Ahmadu Baayel e Ceerno Jalaaluddiine Bah, e 2005 kadi ɓe mbinndi tiitoonde e yoolayru Dakaar ndu ɓe mbii « Mbele Dakaar ina hoolnii hoɗde » e kitaale 2010 haa 2011 Caafal jibinii Ɗerewo Caafal ndeen yalti ko laabi 2 tan dartii.Ɗee golle hoɓe mballondira heen e Alh Baro en ekn.Ceerno Jalaluddiine ko ɓadiiɗo Khaliifa oo no feewi jaadiiɗo mum ɗanle kadi, wonii duuɓi jooni ko omo lappa lappi diine e yamiroore khaliifa oo, gila ɗo o waɗatnoo balɗe haa yettii jonte handee oo, lappi makko ina nduumo hakke lebbi jonɗi e nder fuuta Rewo e Worgo, ɓunndu e ferlo haa e nokkuuji goɗɗi. Caggal golle labaaɗe ɗew gollii, o heɓii teddule keewɗe bayniiɗe Pelle pinal keewɗe ina heen fedde fulɓe Itali, ko noon ňande 21 colte 2020, e ňalawma teddiniraaɗo ɗemɗe muynaaɗe, Fedde Kisal deeyirde Pulaagu ruttiimo teddungal to Dakaar, haa jooni ňande Aset 22 colte 2020 fedde Goodal fiiliimo lefol Ngay. Ceerno Jalaaluddiine Bah ko ko gooto e ɓeen faamɓe Diine e Ɗemngal Njaadata Ceertataa, kadi o waɗii heen ko seettini. Yoo wuur ko juuti nga Jaalal Kerngal, ngal wuɗaani saka buuňa.Kuɗol Ɗaahaa Muusaa Bah Madiina Gunaas.